-
Notifications
You must be signed in to change notification settings - Fork 1
Expand file tree
/
Copy path基本概念.tex
More file actions
397 lines (396 loc) · 28.4 KB
/
基本概念.tex
File metadata and controls
397 lines (396 loc) · 28.4 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
\section{基本概念}
\begin{enumerate}
\item 考虑由约束
\[x_1^2+x_2^2 \leqslant 1,\quad 1-x_2+x_1 \geqslant 0, \quad x_1 \leqslant 0\]确定的可行域$\mathcal{F}$. 判定点$\displaystyle x^{(1)}=\left(-\frac{1}{2},\frac{1}{2}\right)^{\mathrm{T}},x^{(2)}=(-1,1)^{\mathrm{T}},x^{(3)}=(-1,0)^{\mathrm{T}},x^{(4)}=\left(0,-\frac{1}{2}\right)^{\mathrm{T}}$和$\displaystyle x^{(5)}=\left(-\frac{1}{2},-\frac{1}{2}\right)^{\mathrm{T}}$是否是可行点? 如果是可行点,是内点还是边界点? 是哪个约束的边界点?\\
\sol 画出可行域$\mathcal{F}$,图如下
\begin{center}
\includegraphics[scale=0.35]{1-1.pdf}
\end{center}
则$x^{(1)}$是可行点,是$1-x_2+x_1 \geqslant 0$的边界点;\\
$x^{(2)}$不是可行点;\\
$x^{(3)}$是可行点,是$x_1^2+x_2^2 \leqslant 1$和$1-x_2+x_1 \geqslant 0$的边界点;\\
$x^{(4)}$是可行点,是$x_1 \leqslant 0$的边界点;\\
$x^{(5)}$是可行点,也是内点.
\item 考虑下述约束最优化问题
\[\begin{cases}
\min & x_1\\
\mathrm{s.t.} & x_1^2+(x_2-2)^2 \leqslant 3,\\
& x_1^2 \geqslant 1,
\end{cases}\]
画出问题的可行域和目标函数的等位线,并由此确定问题的所有局部最优解和全局最优解.\\
\sol 可行域和等位线如下
\begin{center}
\includegraphics[scale=0.45]{1-2.pdf}
\end{center}
等位线:$f(x_1)=k$;局部最优解:$x_1=-\sqrt{3},x_2=2$和$x_1=1,x_2 \in [2-\sqrt{2},2+\sqrt{2}]$;\\全局最优解:$x_1=-\sqrt{3},x_2=2$.
\item 设$\mathcal{F}=\{x \left| c_i(x) \geqslant 0,i=1,2,\cdots,m\right.\}$,其中所有$c_i(x)(i=1,2,\cdots,m)$都连续. 证明点$\bar{x} \in \mathcal{F}$是内点当且仅当对某一$\varepsilon>0$有\[\{x \left| ||x-\bar{x}|| < \varepsilon\right.\} \subset \mathcal{F}.\]
\pro
\[\bar{x}\text{是内点} \iff c_i(\bar{x}) > 0 \iff \forall \delta>0, U(A,\delta) \subset \mathcal{F} \iff \forall \varepsilon>0, \{x \left| ||x-\bar{x}|| < \varepsilon\right.\} \subset \mathcal{F}.\]
\item \begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 证明有限个凸集的交集仍然是凸集.
\item 设$D_1=\{x|x_1+x_2 \leqslant 1, x_1 \geqslant 0\},D_2=\{x|x_1-x_2 \geqslant 0,x_1 \leqslant 0\}$. 令$D=D_1 \cup D_2$. 证明$D_1,D_2$均是凸集,但$D$却不是凸的,由此得出凸集的并集未必是凸集.
\end{enumerate}
\pro \begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 设$\displaystyle C=\bigcap\limits_{i=1}^{n} C_i$,其中$C_i(i=1,2,\cdots,n)$均是凸集. 取$x_1,x_2 \in C$,则对于$\forall i$都有$x_1,x_2 \in C_i$. 取$\mu_1,\mu_2 \in [0,1]$且$\mu_1+\mu_2=1$,则有$\mu_1x_1+\mu_2x_2 \in C_i$. 因此有$\displaystyle \mu_1x_1+\mu_2x_2 \in \bigcap\limits_{i=1}^{n} C_i=C$,即$C$为凸集. 说明有限个凸集的交集仍然是凸集.
\item 证明$D_1$是凸集:\\$\forall x,y \in D_1, x=(x_1,x_2), y=(y_1,y_2),\lambda \in [0,1],\lambda x + (1-\lambda)y =(\lambda x_1 + (1-\lambda)y_1,\lambda x_2 + (1-\lambda)y_2)$,
\begin{align*}
\lambda x_1 + (1-\lambda)y_1 + \lambda x_2 + (1-\lambda)y_2 & = \lambda (x_1+x_2)+(1-\lambda)(y_1+y_2)\\
&\leqslant \lambda + 1 - \lambda =1
\end{align*}
$\lambda x_1 + (1-\lambda)y_1 \geqslant 0 \Rightarrow \lambda x + (1-\lambda)y \in D_1 \Rightarrow D_1$为凸集.\\
证明$D_2$是凸集:\\$\forall x,y \in D_2, x=(x_1,x_2), y=(y_1,y_2),\lambda \in [0,1],\lambda x + (1-\lambda)y =(\lambda x_1 + (1-\lambda)y_1,\lambda x_2 + (1-\lambda)y_2)$,
\begin{align*}
\lambda x_1 + (1-\lambda)y_1 - \lambda x_2 - (1-\lambda)y_2 & = \lambda (x_1-x_2)+(1-\lambda)(y_1-y_2)\\
&\geqslant 0
\end{align*}
$\lambda x_1 + (1-\lambda)y_1 \leqslant 0 \Rightarrow \lambda x + (1-\lambda)y \in D_2 \Rightarrow D_2$为凸集.\\
证明$D$不是凸集:\\取$\displaystyle x=(1,0) \in D,y=(0,-1) \in D, \lambda =\frac{1}{2}$,则$\displaystyle \lambda x + (1-\lambda)y=\left(\frac{1}{2},-\frac{1}{2}\right) \not \in D \Rightarrow D$不是凸集.
\end{enumerate}
\item 设$u,v \in \textbf{R}^n$,对于2-范数$\| \cdot \|$,如果\[\|u+v\|=\|u\|+\|v\|,\]则$u=0$或$v=\lambda u$,对某个实数$\lambda$.\\
\pro 向量的2-范数的定义为\[\|x\|_2=\left(\sum\limits_{i=1}^n x_i^2\right)^{\frac{1}{2}}.\]
设$u=(u_1,u_2,\cdots,u_n),v=(v_1,v_2,\cdots,v_n)$. 对$\|u+v\|=\|u\|+\|v\|$两边平方,可得
\begin{align*}
\|u+v\|^2 & = \sum\limits_{i=1}^n (u_i+v_i)^2 \\
& = \sum\limits_{i=1}^n (u_i+2u_iv_i+v_i^2) \\
& = \sum\limits_{i=1}^n u_i^2 + 2\sum\limits_{i=1}^n u_iv_i + \sum\limits_{i=1}^n v_i^2 \\
& = \|u\|^2 + 2\|u\|\|v\| + \|v\|^2\\
& = \sum\limits_{i=1}^n u_i^2 + \sum\limits_{i=1}^n v_i^2 +\sqrt{\sum\limits_{i=1}^n u_i^2 \cdot \sum\limits_{i=1}^n v_i^2}
\end{align*}
即\[\left(\sum\limits_{i=1}^n u_iv_i\right)^2 = \sum\limits_{i=1}^n u_i^2 \cdot \sum\limits_{i=1}^n v_i^2,\]
而由柯西不等式\[\left(\sum\limits_{i=1}^n u_iv_i\right)^2 \leqslant \sum\limits_{i=1}^n u_i^2 \cdot \sum\limits_{i=1}^n v_i^2,\]
当且仅当$\displaystyle \frac{v_1}{u_1}=\frac{v_2}{u_2}=\cdots=\frac{v_n}{u_n} = \lambda (\lambda \neq 0)$或$u_i,v_i$其中一方全为0时,取到等号,即$u=0$或$v = \lambda u$.
\item 设$f(x)$为定义在凸集$D \subset \textbf{R}^n$上的凸函数,$\alpha$为一个给定的实数,称集合\[\mathcal{T}=\{x|f(x) \leqslant \alpha\}\]为函数$f(x)$关于实数$\alpha$的水平集. 证明对任意实数$\alpha$,集合$\mathcal{T}$是凸集.\\
\pro 对于$\forall x_1,x_2 \in \mathcal{T}$,根据$\mathcal{T}$的定义则有$f(x_1) \leqslant \alpha,f(x_2) \leqslant \alpha$. 由于$D$是凸集,则对于$\forall \lambda \in [0,1]$,必有\[\lambda x_1 + (1-\lambda)x_2 \in D\]
又由于$f(x)$是$D$上的凸函数,则有
\begin{align*}
f\left(\lambda x_1 + (1-\lambda)x_2\right) & \leqslant \lambda f(x_1) + (1-\lambda)f(x_2)\\
& \leqslant \lambda \alpha + (1-\lambda)\alpha = \alpha
\end{align*}
因此$\lambda x_1 + (1-\lambda)x_2 \in \mathcal{T}$,故对任意实数$\alpha$,集合$\mathcal{T}$是凸集.
\item 设$f_i(x)(i=1,2,\cdots,m)$是定义在凸集$D \subset \textbf{R}^n$上的凸函数,证明函数\[g(x)=\sum\limits_{i=1}^m \alpha_if_i(x)\]也是$D$上的凸函数,其中$\displaystyle \sum\limits_{i=1}^m \alpha_i=1,\alpha_i \geqslant 0(i=1,2,\cdots,m)$,即凸函数的组合还是凸函数.\\
\pro 对于$\forall x,y \in D,\lambda \in [0,1]$,由于$\displaystyle \sum\limits_{i=1}^m \alpha_i=1,\alpha_i \geqslant 0(i=1,2,\cdots,m)$,则有
\begin{align*}
g(\lambda x+(1-\lambda)y) & = \sum\limits_{i=1}^m \alpha_if_i(\lambda x+(1-\lambda)y)\\
& \leqslant \sum\limits_{i=1}^m \alpha_i[\lambda f_i(x)+(1-\lambda)f_i(y)]\\
&=\lambda \sum\limits_{i=1}^m \alpha_if_i(x)+(1-\lambda)\sum\limits_{i=1}^m \alpha_if_i(y)\\
&=\lambda g(x) + (1-\lambda) g(y)
\end{align*}
则$\displaystyle g(x)=\sum\limits_{i=1}^m \alpha_if_i(x)$也是$D$上的凸函数.
\item 设$c_i(x)(i \in E)$是线性函数,$c_i(x)(i \in I)$是凹函数,证明约束集\[\varOmega=\left\{x\left|\begin{array}{cc}\begin{matrix}c_i(x)=0, & i \in E\\c_i(x)\geqslant 0, & i \in I \end{matrix}\end{array}\right.\right\}\]是凸集.\\
\pro $\forall x_1,x_2 \in \varOmega, \lambda \in [0,1]$,则可以分成以下三种情况:
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 若$c_i(x_1)=0,c_i(x_2)=0$,则
\[c_i(\lambda x_1 + (1-\lambda)x_2) = \lambda c_i(x_1) + (1- \lambda)c_i(x_2) = 0 \Rightarrow \lambda x_1 + (1-\lambda)x_2 \in \varOmega,\]
故$\varOmega$是凸集.
\item 若$c_i(x_1)\geqslant 0,c_i(x_2)\geqslant 0$,则
\[-c_i(\lambda x_1 + (1-\lambda)x_2) \leqslant -\lambda c_i(x_1) - (1- \lambda)c_i(x_2) \leqslant 0 \Rightarrow \lambda x_1 + (1-\lambda)x_2 \in \varOmega,\]
故$\varOmega$是凸集.
\item 若$c_i(x_1)= 0,c_i(x_2)\geqslant 0$(当$x_1,x_2$互换时,与此情况同理),则
\[-c_i(\lambda x_1 + (1-\lambda)x_2) \leqslant -\lambda c_i(x_1) - (1- \lambda)c_i(x_2) = - (1- \lambda)c_i(x_2) \leqslant 0 \Rightarrow \lambda x_1 + (1-\lambda)x_2 \in \varOmega,\]
故$\varOmega$是凸集.
\end{enumerate}
综上,约束集$\varOmega$是凸集.
\item 设多变量函数$f: \textbf{R}^n \to \textbf{R}^1$和单变量函数$\phi: \textbf{R}^1 \to \textbf{R}^1$都是凸函数,证明复合函数$h(x)=\phi(f(x)),x \in \textbf{R}^n$是凸函数. \textcolor{red}{(补充:函数$\phi$单调非减)}\\
\pro $\because f$是凸函数,$\forall x,y \in \textbf{R}^n, \lambda \in [0,1]$,\[\therefore f(\lambda x+(1-\lambda)y \leqslant \lambda f(x) + (1-\lambda)f(y).\]
\begin{align*}
h(\lambda x+(1-\lambda)y) & =\phi(f(\lambda x+(1-\lambda)y)\\
& \leqslant \phi(\lambda f(x) + (1-\lambda)f(y)) \quad (\text{函数}\phi\text{单调非减})\\
& \leqslant \lambda \phi(f(x)) + (1-\lambda)\phi(f(y)) \quad (\text{函数}\phi\text{是凸函数})\\
& = \lambda h(x) + (1-\lambda)h(y)
\end{align*}
则复合函数$h(x)=\phi(f(x)),x \in \textbf{R}^n$是凸函数.
\item 设$c_i(x)(i=1,2,\cdots,m)$为$\textbf{R}^n$上的凹函数,$f(x)$是$\textbf{R}^n$上的凸函数,证明函数\[P(x)=f(x)-\mu\sum\limits_{i=1}^m \log c_i(x)\]在集合$D=\{x | c_i(x) > 0\}$上是凸函数. \textcolor{red}{(补充:$\mu>0$)}\\
\pro 易证:$\log c_i(x)$是凹函数,所以$\forall x,y \in D$,则
\begin{align*}
P(\lambda x+(1-\lambda)y) & = f(\lambda x+(1-\lambda)y)-\mu\sum\limits_{i=1}^m \log c_i(\lambda x+(1-\lambda)y)\\
& \leqslant \lambda f(x) + (1-\lambda) f(y) - \mu\sum\limits_{i=1}^m \log (\lambda c_i(x)+(1-\lambda)c_i(y))\\
& \leqslant \lambda f(x) + (1-\lambda) f(y) - \lambda\mu\sum\limits_{i=1}^m \log c_i(x)-(1-\lambda)\mu\sum\limits_{i=1}^m \log c_i(y)\\
& = \lambda P(x) + (1-\lambda) P(y)
\end{align*}
所以,该函数在集合$D=\{x | c_i(x) > 0\}$上是凸函数.
\item 设$A$是$m \times n$矩阵,$b$是$n$维向量,利用Farkas引理证明下述两组系统中有且仅有一组有解: \begin{align*}
&Ax \leqslant 0, x \geqslant 0, b^{\mathrm{T}}x > 0;\\
&A^{\mathrm{T}}y=b,y \geqslant 0.
\end{align*}
\pro 先给这个系统标号:
\begin{align*}
&Ax \leqslant 0, x \geqslant 0, b^{\mathrm{T}}x > 0; \quad (1)\\
&A^{\mathrm{T}}y=b,y \geqslant 0; \quad (2)
\end{align*}
要证(1)(2)中有且仅有一组解,即证(1)有解$\iff$(2)无解。\\
先证充分性:若(1)有解,则说明$\exists \bar{x} \geqslant 0$使得$A\bar{x} \leqslant 0,b^{\mathrm{T}} \bar{x}>0$. 用反证法证明(2)无解,若在(1)的条件下,(2)有解,则$\exists \bar{y} \geqslant 0$使得$A^{\mathrm{T}}\bar{y}=b$,即$\bar{y}^{\mathrm{T}}A=b^{\mathrm{T}}$,两边同时右乘$\bar{x}$,则有
\[\bar{y}^{\mathrm{T}}A\bar{x}=b^{\mathrm{T}}\bar{x},\]
由于$\bar{y} \geqslant 0, A\bar{x} \leqslant 0$,则$\bar{y}^{\mathrm{T}}A\bar{x} = b^{\mathrm{T}}\bar{x} \leqslant 0$,与(1)的$b^{\mathrm{T}} \bar{x}>0$矛盾,则若(1)有解,则(2)无解.\\
再证必要性:若(2)无解,令$D=\{z | z=A^{\mathrm{T}}y, y \geqslant 0\}$,则$D \subset \textbf{R}^n$为非空闭凸集. 由定理1.2.6,$\exists a \in \textbf{R}^n(a \geqslant 0),\beta \in \textbf{R}$使得\[a^{\mathrm{T}}x \leqslant \beta < a^{\mathrm{T}}b,\quad \forall x \in D,\]
由于$0 \in D$,则可知$\beta \geqslant 0, a^{\mathrm{T}}b > 0$. 同时\[\beta \geqslant a^{\mathrm{T}}x = a^{\mathrm{T}}A^{\mathrm{T}}y=y^{\mathrm{T}}Aa, \quad \forall y \geqslant 0,\]
由于$y \geqslant 0$可以任意大,则$Aa \leqslant 0$,即$a$是(1)的解,则若(2)无解,则(1)有解. 证毕.
\item 设$x^*$是凸规划问题的一个解. 证明如果目标函数严格凸,则$x^*$是唯一全局最优解.\\
\pro 先证$x^*$是一个全局最优解:设$x^*$是凸规划问题的一个解(即局部最优解),但不是全局最优解,则$\exists y$满足$f(y)<f(x^*)$. 由可行域的凸性,对于$\lambda \in [0,1]$,点$\lambda x^*+(1-\lambda)y$都是可行点. 又根据目标函数的凸性有
\begin{align*}
f(\lambda x^*+(1-\lambda)y) & \leqslant \lambda f(x^*) + (1-\lambda)f(y)\\
& \leqslant \lambda f(x^*) + (1-\lambda)f(x^*) = f(x^*)
\end{align*}
这表明在$x^*$的任意小的邻域内都存在函数值小于$f(x^*)$的可行点,这与$x^*$是局部最优解相矛盾,则$x^*$是一个全局最优解.\\
再证$x^*$是唯一的:由于目标函数是严格凸的,设$x^* \neq y^*$都是全局最优解,则$f(x^*)=f(y^*)$. 由严格凸函数的定义,而$\forall \lambda \in (0,1)$,有
\[f(\lambda x^*+(1-\lambda)y^*) < \leqslant \lambda f(x^*) + (1-\lambda)f(y^*) = f(x^*).\]
这与$x^*$是全局最优解矛盾,则$x^*$是唯一的. 综上,$x^*$是唯一全局最优解.
\item 设$f(x)$定义在集合$D \subset \textbf{R}^n$上且连续可微.
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 证明$f(x)$是$D$上严格凸函数的充分必要条件为\[f(y)>f(x)+ \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x),\quad\forall x,y \in D,x \neq y.\]
\item 证明$f(x)$是$D$上一致凸函数的充分必要条件为\[f(y) \geqslant f(x)+ \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x) + c\|y-x\|^2,\quad\forall x,y \in D,\]其中$c>0$是某个常数. \textcolor{red}{(补充:$c$应该$<0$)}
\end{enumerate}
\pro \begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 必要性:因为$f(x)$是严格凸函数,则对$\forall \lambda \in (0,1)$,有
\[f(\lambda x+(1-\lambda)y) < \lambda f(x) + (1-\lambda) f(y),\]
即
\[f(x + \lambda(y-x)) < f(x) + \lambda(f(y)-f(x)).\]
由泰勒公式,有\[f(x + \lambda(y-x)) = f(x) + \lambda \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x)+o(\|\lambda(y-x)\|).\]
因此得到\[f(y)-f(x) > \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x)+\frac{o(\|\lambda(y-x)\|)}{\lambda}.\]
令$\lambda \to 0^+$,则
\[f(y)>f(x)+ \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x),\quad\forall x,y \in D,x \neq y.\]
必要性得证.\\
充分性:令$z=\lambda x+(1-\lambda)y$,则
\[f(x) > f(z) + \nabla f(z)^{\mathrm{T}} (x-z),\]
同理\[f(y) > f(z) + \nabla f(z)^{\mathrm{T}} (y-z),\]
从而\[\lambda f(x) + (1-\lambda)f(y)-f(z) > \nabla f(z)^{\mathrm{T}} [\lambda(x-z) + (1-\lambda)(y-z)] = 0\]
即\[f(\lambda x+(1-\lambda)y) < \lambda f(x) + (1-\lambda) f(y).\]
充分性得证.
\item 一致凸函数的定义为:$f(x)$是定义在$D$上的实值函数,若存在$k>0$,对$\forall x,y \in D, \lambda \in [0,1]$,有
\[f(\lambda x+(1-\lambda)y) \leqslant \lambda f(x) + (1-\lambda) f(y) +k\lambda (1-\lambda) \|x-y\|^2,\]
则称$f(x)$是$D$上的一致凸函数.\\
必要性:因为$f(x)$是一致凸函数,则
\[f(\lambda x+(1-\lambda)y) \leqslant \lambda f(x) + (1-\lambda) f(y) +k\lambda (1-\lambda) \|x-y\|^2,\]
即
\[f(x + \lambda(y-x)) \leqslant f(x) + \lambda(f(y)-f(x))+k\lambda (1-\lambda) \|x-y\|^2.\]
由泰勒公式,有\[f(x + \lambda(y-x)) = f(x) + \lambda \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x)+o(\|\lambda(y-x)\|).\]
因此得到\[f(y)-f(x) \geqslant \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x)+\frac{o(\|\lambda(y-x)\|)}{\lambda} - k(1-\lambda)\|x-y\|^2.\]
令$\lambda \to 0^+$,则
\[f(y) \geqslant f(x)+ \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x) - k\|x-y\|^2,\]
令$c = -k < 0$,则
\[f(y) \geqslant f(x)+ \nabla f(x)^{\mathrm{T}} (y-x) + c\|y-x\|^2,\quad\forall x,y \in D,x \neq y.\]
必要性得证.\\
充分性:令$z=\lambda x+(1-\lambda)y$,则
\[f(x) \geqslant f(z) + \nabla f(z)^{\mathrm{T}} (x-z) + c\|x-z\|^2,\]
同理\[f(y) \geqslant f(z) + \nabla f(z)^{\mathrm{T}} (y-z) + c\|y-z\|^2,\]
从而
\begin{align*}
\lambda f(x) + (1-\lambda)f(y)-f(z) & \geqslant \nabla f(z)^{\mathrm{T}} [\lambda(x-z) + (1-\lambda)(y-z)] + c\lambda\|x-z\|^2 + c(1-\lambda)\|y-z\|^2\\
&\geqslant 0 + c\lambda\|x-z\|^2 + c(1-\lambda)\|y-z\|^2 \\
&\geqslant c\lambda(1-\lambda)\|y-x\|^2
\end{align*}
令$k = -c > 0$,则
\[f(\lambda x+(1-\lambda)y) \leqslant \lambda f(x) + (1-\lambda) f(y) +k\lambda (1-\lambda) \|x-y\|^2.\]
充分性得证.
\end{enumerate}
\item 求出函数\[f(x)=2x_1^3-3x_1^2-6x_1x_2(x_1-x_2-1)\]的所有稳定点,其中哪一个点是极小值点? 哪一个点是极大值点? 有没有既不是极大又不是极小的点?\\
\sol $\displaystyle \nabla f=\left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
6x_1^2-6x_1-12x_1x_2+6x_2^2+6x_2\\x_1(-6x_1+12x_2+6)
\end{matrix}
\end{array}\right)=\left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
0 \\ 0
\end{matrix}
\end{array}\right),$\\
$\displaystyle \nabla^2f=\left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
12x_1-6-12x_2 & -12x_1+12x_2+6\\-12x_1+12x_2+6 & 12x_1
\end{matrix}
\end{array}\right)$,则所有稳定点为
\[\left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
0 \\ 0
\end{matrix}
\end{array}\right),\left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
0 \\ -1
\end{matrix}
\end{array}\right),\left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
-1 \\ -1
\end{matrix}
\end{array}\right),\left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
1 \\ 0
\end{matrix}
\end{array}\right).\]
依次代入$\nabla^2 f$,分别使得$\nabla^2 f$为不定,不定,负定,正定,则依次为非极大极小点,非极大极小点,局部极大点,局部极小点.
\item 确定线性函数$f(x)=2x_1-x_2+3x_3$的所有下降方向. 请问这样的下降方向是否同所在点的位置有关?\\
\sol $\displaystyle \nabla f(x)^{\mathrm{T}}=(2,-1,3)$,则$\nabla f(x)^{\mathrm{T}} s < 0$,设$s=(s_1,s_2,s_3)^{\mathrm{T}}$,则\[2s_1-s_2+3s_3 < 0,\]
故函数$f(x)=2x_1-x_2+3x_3$的所有下降方向为$\mathcal{D}(x)=\{s | 2s_1-s_2+3s_3 < 0, s=(s_1,s_2,s_3)^{\mathrm{T}}\}$. 这样的下降方向与所在点的位置无关.
\item 考虑约束最优化问题\[\begin{cases}
\min & -x_1+x_2\\
\mathrm{s.t.} & x_1+2x_2 \leqslant 2,\\
& x_1 \geqslant 0, x_2 \geqslant 0,
\end{cases}\]
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 确定在点$\displaystyle x^{(1)}=(0,0)^{\mathrm{T}},x^{(2)}=(0,1)^{\mathrm{T}},x^{(3)}=\left(1,\frac{1}{2}\right)^{\mathrm{T}}$和$x^{(4)}=(2,0)^{\mathrm{T}}$处的可行方向.
\item 在这些点是否存在可行的下降方向,并由此从中确定最优解.
\end{enumerate}
\sol 本题需要教材7.1节的知识.\\
先将所求化为标准形式:
\[\begin{cases}
\min & -x_1+x_2\\
\mathrm{s.t.} & 2-x_1-2x_2 \geqslant 0,\\
& x_1 \geqslant 0, x_2 \geqslant 0,
\end{cases}\]
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 对于$x^{(1)}=(0,0)^{\mathrm{T}}$,有
\[\begin{cases}
d^{(1)\,\mathrm{T}} \left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
1\\0
\end{matrix}
\end{array}\right) \geqslant 0,\\
d^{(1)\,\mathrm{T}} \left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
0\\1
\end{matrix}
\end{array}\right) \geqslant 0,
\end{cases} \Rightarrow d_1^{(1)} \geqslant 0, d_2^{(1)} \geqslant 0, d^{(1)} \neq 0;\]
对于$x^{(2)}=(0,1)^{\mathrm{T}}$,有
\[\begin{cases}
d^{(2)\,\mathrm{T}} \left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
-1\\-2
\end{matrix}
\end{array}\right) \geqslant 0,\\
d^{(2)\,\mathrm{T}} \left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
1\\0
\end{matrix}
\end{array}\right) \geqslant 0,
\end{cases} \Rightarrow -d_1^{(2)}-2d_2^{(2)} \geqslant 0, d_1^{(2)} \geqslant 0, d^{(2)} \neq 0;\]
对于$\displaystyle x^{(3)}=\left(1,\frac{1}{2}\right)^{\mathrm{T}}$,有
\[\begin{cases}
d^{(3)\,\mathrm{T}} \left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
-1\\-2
\end{matrix}
\end{array}\right) \geqslant 0,
\end{cases} \Rightarrow -d_1^{(3)}-2d_2^{(3)} \geqslant 0, d^{(3)} \neq 0;\]
对于$x^{(4)}=(2,0)^{\mathrm{T}}$,有
\[\begin{cases}
d^{(4)\,\mathrm{T}} \left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
-1\\-2
\end{matrix}
\end{array}\right) \geqslant 0,\\
d^{(4)\,\mathrm{T}} \left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
0\\1
\end{matrix}
\end{array}\right) \geqslant 0,
\end{cases} \Rightarrow -d_1^{(4)}-2d_2^{(4)} \geqslant 0, d_2^{(4)} \geqslant 0, d^{(4)} \neq 0.\]
\item $\nabla f(x)^{\mathrm{T}} = (-1,2)$,$x^{(1)}$存在可行下降方向,所以从$x^{(2)},x^{(3)},x^{(4)}$中寻找最优解,由于$\displaystyle f(x^{(2)})=1,f(x^{(3)})=-\frac{1}{2},f(x^{(4)})=-2$,所以最优解为$x^{(4)}=(2,0)^{\mathrm{T}}$.
\end{enumerate}
\item 设\[q(x)=\frac{1}{2}x^{\mathrm{T}}Bx+b^{\mathrm{T}}x+c\]其中,$x\in\textbf{R}^n,B \in \textbf{R}^{n \times n}$为对称矩阵,$b \in \textbf{R}^n,c \in \textbf{R}$. 证明$q(x)$有唯一极小点的充分必要条件是矩阵$B$正定,并给出这个极小解.\\
\pro 充分性:
\[\begin{cases}
\nabla q(x)=Bx+b=0, & x=-B^{-1}b\\
\nabla^2 q(x)=B, & B\text{对称正定}
\end{cases} \Rightarrow q(x)\text{有唯一极小点}.\]
必要性:$q(x)$有唯一极小点$x^* \Rightarrow \nabla q(x^*)=0,B \geqslant 0$. 假设$B$有特征值0,即$\exists u \neq 0,Bu=0$,则
\begin{align*}
q(x^*+u) & = \frac{1}{2}(x^*+u)^{\mathrm{T}}B(x^*+u)+b^{\mathrm{T}}(x^*+u)+c\\
&=\frac{1}{2}x^{*\mathrm{T}}Bx^*+b^{\mathrm{T}}x^*+c+b^{\mathrm{T}}u\\
&=q(x^*)+b^{\mathrm{T}}u
\end{align*}
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 如果$b^{\mathrm{T}}u=0$,与唯一极小矛盾;
\item 如果$b^{\mathrm{T}}u<0$,$q(x^*+u)<q(x^*)$,与极小矛盾;
\item 如果$b^{\mathrm{T}}u>0$,$q(x^*-u)=q(x^*)-b^{\mathrm{T}}u<q(x^*)$,与极小矛盾.
\end{enumerate}
则必要性得证.\\
必要性证明或用
\begin{align*}
q(x)-q(x^*) & = \nabla q(x^*)(x-x^*)+\frac{1}{2}(x-x^*)^{\mathrm{T}}B(x-x^*)\\
&=\frac{1}{2}(x-x^*)^{\mathrm{T}}B(x-x^*)>0 \quad (\forall x^* \neq x,x-x^* \neq 0)
\end{align*}
\item 考虑问题
\[\begin{cases}
\min & \displaystyle\frac{1}{2}x^{\mathrm{T}}Bx+b^{\mathrm{T}}x+c\\
\mathrm{s.t.} & \|x\| \leqslant \rho,
\end{cases}\]$\rho>0$为一个给定的常数,证明
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 如果$B$正定,且$\|B^{-1}b\| \leqslant \rho$,则问题的最优解为\[x^*=-B^{-1}b;\]
\item 如果(1)的条件不满足,则问题的最优解是下述方程组对某一$\mu>0$的解\[\begin{cases}
(B+\mu I)x=-b,\\\|x\| = \rho,
\end{cases}\]其中$\mu>0$使得矩阵$B+\mu I$至少正半定.
\end{enumerate}
\pro
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 由17题可知,该问题的最优解为$x^*=-B^{-1}b$;
\item \omitted
\end{enumerate}
\item 叙述KKT条件和本书介绍的三个约束规范条件.\\
\sol (均在教材7.1节中) KKT条件:设$x^*$是问题
\[\begin{array}{ll}
\min & f(x)\\
\mathrm{s.t.} & c_i(x) =0, i=1,2,\cdots,m',\\
& c_i(x) \geqslant 0, i =m'+1,m'+2,\cdots,m,\\
& x \in \mathbf{R}^n,m' \leqslant m.
\end{array}\]
的局部极小点,设$f(x),c_i(x)(i=1,\cdots,m)$在$x^*$的领域内一阶连续可微. 如果约束规范条件\[\mathcal{SFD}(x^*,X)=\mathcal{LFD}(x^*,X)\]成立,则存在$\lambda_i^*(i=1,2,\cdots,m)$满足KKT条件:
\[\begin{array}{ll}
& \displaystyle\nabla f(x^*)=\sum_{i=1}^m \lambda_i^* \nabla c_i(x^*),\\
& c_i(x^*) = 0, i \in \mathcal{E},\\
& c_i(x^*) \geqslant 0, i \in \mathcal{I},\\
& \lambda_i^* \geqslant 0, i \in \mathcal{I},\\
& \lambda_i^*c_i(x^*) = 0, i \in \mathcal{I}.
\end{array}\]
三个约束规范条件:
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 约束规范条件(CQ):$\mathcal{SFD}(x^*,X)=\mathcal{LFD}(x^*,X)$.
\item 线性函数约束规范条件(LFCQ):所有的约束函数$c_i(x) (x \in \mathcal{E} \cap \mathcal{I} (x^*))$都是线性函数.
\item 线性无关约束规范条件(LICQ):约束函数的梯度$\nabla c_i(x) (x \in \mathcal{E} \cap \mathcal{I} (x^*))$线性无关.
\end{enumerate}
\item 考虑下述三个数列:
\begin{align*}
& u_k = \frac{1}{c^{2-k}}(c>0),\\
& v_k = \frac{1}{k^k},\\
& w_k = a^{p^k} (0<a<1,p>1),
\end{align*}
证明它们分别具有线性,超线性和阶数为$p$的收敛率. \textcolor{red}{(补充:$c<1$)}\\
\pro 易得:$u^*=v^*=w^*=0$,则\begin{align*}
& \lim\limits_{k \to \infty} \frac{|\varepsilon_{k+1}|}{|\varepsilon_{k}|^1}=\lim\limits_{k \to \infty} \frac{c^{k+1-2}}{c^{k-2}}=c \Rightarrow \text{线性收敛}\\
& \lim\limits_{k \to \infty} \frac{\left|\frac{1}{(k+1)^{k+1}}-0\right|}{\left|\frac{1}{k^{k}}\right|^1}=\lim\limits_{k \to \infty} \frac{\left(\frac{k}{k+1}\right)^{k+1} \cdot \frac{1}{k}}{\left(1-\frac{1}{k+1}\right)^{k+1}}=0 \Rightarrow \text{超线性收敛}\\
& \lim\limits_{k \to \infty} \frac{|a^{p^{k+1}}-0|}{|a^{p^k}|^p}=1 \Rightarrow \text{阶数为}p
\end{align*}
\item 设$a_0=b$,考虑数列$\displaystyle a_{k+1}=\frac{1}{2}\left(a_k+\frac{b}{a_k}\right)$,证明数列$\{a_k\}$的极限为$a^*=\sqrt{b}$,且收敛率是二次的. \textcolor{red}{(补充:$b>0$)}\\
\pro 先证收敛:$\displaystyle a_k>0,a_{k+1}=\frac{1}{2}\left(a_k+\frac{b}{a_k}\right) \geqslant \sqrt{b} >0$,则
\[\frac{a_{k+1}}{a_k}=\frac{1}{2}+\frac{1}{2}\cdot \frac{b}{a_k^2} \leqslant 1 \Rightarrow \sqrt{b} \leqslant a_{k+1} \leqslant a_k \leqslant b \Rightarrow \{a_k\}\text{单调有界},\]
则$\displaystyle \lim\limits_{k \to \infty} a_{k+1} = a^*=\lim\limits_{k \to \infty}\frac{1}{2}\left(a_k+\frac{b}{a_k}\right)=\frac{1}{2}\left(a^*+\frac{b}{a^*}\right) \Rightarrow a^* = \sqrt{b}$.\\
再证二阶收敛:
\[\lim\limits_{k \to \infty} \frac{|a_{k+1}-\sqrt{b}|}{|a_k-\sqrt{b}|^2}=\frac{1}{2\sqrt{b}} \Rightarrow \{a_k\}\text{收敛率是二次的}.\]
\end{enumerate}
\clearpage
{\heiti 第一章:补充题目}
\begin{enumerate}
\item 证明:Rosenbrock函数(见附录)\[f(x)=100(x_2-x_1^2)^2+(1-x_1)^2\]不是$\mathbf{R}^2$上的凸函数,但是具有唯一的全局极小点.\\
\pro 法一:取$\displaystyle x=(0,0)^{\mathrm{T}},y=(1,1)^{\mathrm{T}},\lambda = \frac{1}{2}$,则
\begin{align*}
f \left(\frac{1}{2}x+\frac{1}{2}y\right) & = f\left(\left(\frac{1}{2},\frac{1}{2}\right)^{\mathrm{T}}\right) = \frac{13}{2},\\
f(x) & = 1,\\
f(y) & = 0,\\
\frac{1}{2}f(x)+\frac{1}{2}f(y) & = \frac{1}{2} < \frac{13}{2}
\end{align*}
故Rosenbrock函数不是$\mathbf{R}^2$上的凸函数.\\
法二:利用Hessen矩阵进行判断,
\begin{align*}
\frac{\partial f}{\partial x_1} & = 2x_1 - 400x_1(- x_1^2 + x_2) - 2, \frac{\partial f}{\partial x_2} = - 200x_1^2 + 200x_2,\\
\frac{\partial^2 f}{\partial x_1^2} & = 1200x_1^2 - 400x_2 + 2, \frac{\partial^2 f}{\partial x_2^2} = 200,\\
\frac{\partial^2 f}{\partial x_1x_2} & = -400x_1
\end{align*}
故
\[\nabla^2 f(x) = \left(\begin{array}{cc}
\begin{matrix}
1200x_1^2 - 400x_2 + 2 & -400x_1 \\ -400x_1 & 200
\end{matrix}
\end{array}\right), |\nabla^2 f(x)| = 80000x_1^2 - 80000x_2 + 400,\]
故Rosenbrock函数在$\mathbf{R}^2$上不是恒为半正定的,Rosenbrock函数不是$\mathbf{R}^2$上的凸函数.\\
由于
\[f(x)=100(x_2-x_1^2)^2+(1-x_1)^2 \geqslant 0,\]
当且仅当$x_2-x_1^2 = 0, 1-x_1 = 0$,即$x_1=x_2=1$时取到等号,即最小值,故Rosenbrock函数在$\mathbf{R}^2$上具有唯一的全局极小点.
\end{enumerate}
\clearpage